dawny kraków

  • Szkolne dzienniki z wykreślonymi nazwiskami żydowskich uczniów. Jedyne świadectwo ich istnienia

    Od góry: Markowitz Józef. Data i miejsce urodzenia: 9 października, 1929 rok, Kraków. Imiona rodziców: Jakub i Ida. Wyznanie: mojżeszowe. Niżej pole na oceny: puste, przekreślone czerwoną kreską.

    24-01-2020 06:15
  • Jak dawni pacjenci szpitala w Kobierzynie z szopką kolędowali

    Z drewna i papieru powstała ponaddwumetrowa budowla łudząco podobna do tej pierwszej krakowskiej szopki Michała Ezenekiera. Obnosiło ją po kobierzyńskim zakładzie czterech pacjentów przebranych za rzymskich legionistów.

    24-12-2019 07:00
  • Nowohuckie historie. "Gruźliczanka" i "bzykana z sokiem" z saturatora

    Do budki na Kazimierzowskim przychodzili nieraz z fałszywymi pieniędzmi. Nabrali towaru i chcieli płacić. A z pieniędzy farba schodziła. Przecinali też węże, którymi woda szła. Teraz młodzi przychodzą i mówią: "Pani Helenko, jakby ktoś pani chciał krzywdę zrobić, to niech pani mówi"

    25-10-2019 08:00
  • Książka Historyczna Roku. Głosuj na "Szlak Kadrówek"

    Do końca października trwa głosowanie w konkursie na Książkę Historyczną Roku. Wśród nominowanych jest publikacja "Na szlaku Kadrówek 1981-1989" krakowskiego duetu pisarzy historycznych Macieja Gawlikowskiego i Mirosława Lewandowskiego.

    19-10-2019 08:32
  • Jak mieszkańcy Bieżanowa walczyli o niepodległość

    W piątek, 18 października w Centrum Kultury Podgórza - Dwór Czeczów (Stary Bieżanów) odbędzie się spotkanie promocyjne książki Tomasza Wrońskiego "Udział mieszkańców Bieżanowa w walce o niepodległość Polski (1914-1920)". To publikacja wydana przez Archiwum Narodowe w Krakowie.

    15-10-2019 16:03
  • Muzeum Krakowa. Od dominacji przeszłości do dominacji przyszłości

    Muzeum Krakowa przechodzi rewolucję. Ma nie tylko nową nazwę, 18 oddziałów, ale też nową filozofię działania. We wrześniu zaprasza na kolejne wystawy i konsultacje społeczne ws. Miejsca Pamięci w Płaszowie.

    30-08-2019 09:30
  • Krakowska walka z alkoholizmem. Od zbierania do zapobiegania

    Profesor Fryderyk Hechell, wybitny uczony i zwolennik trzeźwości, autor dzieła "O pijaństwie i jego szkodliwych skutkach i o środkach zaradczych onemuż", postulował w roku 1844: "pijacy na ulicach leżący znalezieni, lub niespokojnie zachowujący się byli zbierani i cieleśnie lub pieniężną karą podług stanu i przewinienia karani".

    28-06-2019 09:00
  • Miejskie muzea - opowieść, w której sami się odnajdujemy

    - W latach 90. pojawiło się pojęcie "małych ojczyzn" i już wtedy padło pytanie, czy nie ma sprzeczności w budowie małych ojczyzn, czy nie osłabią one tej jednej - wielkiej ojczyzny. Otóż wedle mnie nie. Rozmowa z Michałem Niezabitowskim, dyrektorem Muzeum Krakowa.

    17-06-2019 07:00
  • Z Gruzji do Krakowa. Pamięć o pułkowniku Jerzym Turaszwilim

    Rok temu skwer przy zbiegu ul. Zwierzynieckiej i Tarłowskiej otrzymał imię pułkownika Jerzego Turaszwilego, mało znanego gruzińsko-polskiego bohatera. Teraz powstał o nim dokumentalny film "Z Gruzji do Krakowa".

    25-05-2019 07:00
  • Polsko-izraelskie porozumienie o prezentowaniu dziedzictwa Krakowa

    Wspólnie prezentowanie dziedzictwa Krakowa rozsianym po całym świecie krakowianom, ich potomkom i wszystkim zainteresowanym - to przesłanie listu intencyjnego, podpisanego we wtorek przez Związek Krakowian w Izraelu i Towarzystwo Miłośników Historii i Zabytków Krakowa.

    21-05-2019 16:53
  • Kraków i Małopolska 1989-2019. Co się tu zmieniło? Czekamy na Wasze zdjęcia

    Jak wyglądał Kraków i region trzydzieści lat temu? Co powstało od 1989 roku, a czego już nie zobaczymy? Najlepiej widać to na starych fotografiach. Może macie takie zdjęcia w domowych archiwach? Poszukajcie, pochwalcie się, przyślijcie.

    03-04-2019 18:03
  • Prof. Jerzy Wyrozumski: Wszystkie reformy Kazimierza Odnowiciela

    Czy istniał Bolesław Zapomniany? I ile Polska zawdzięcza Kazimierzowi Odnowicielowi? - zapis rozmowy z prof. Jerzym Wyrozumskim w wydanej właśnie książce "Władcy Polski. Historia na nowo opowiedziana".

    30-11-2018 07:32
  • Tłumy przy grobie rabina Remu, prośby i modlitwy [ZDJĘCIA ARCHIWALNE]

    Stary cmentarz wypełnia się modlitwami i płaczem, pobożni Żydzi gromadzą się tłumnie przy grobie rabina, wypisują na karteczkach prośby i wtykają je w szczeliny grobowca. Przed cmentarzem po datki wyciągają ręce żebracy - tak w maju 1931 roku reporter pisma "Światowid" opisywał obchodzony na krakowskim Kazimierzu "Dzień rabina Remu". Wspomniane przez niego miejsca - cmentarz, grób rabina, synagoga - istnieją do dziś. Za to twarze dawnych mieszkańców dzielnicy pozostały już tylko na archiwalnych fotografiach, takich jak te wykonane przez fotoreportera "Światowida". Popatrzcie na nich - na ludzi młodych i starych, uśmiechniętych i pogrążonych w modlitewnej zadumie.

    31-10-2018 09:00
  • Kto dawniej mógł kąpać się w Wiśle? Zobacz, posłuchaj

    Łazienki na Wiśle pod Wawelem - takie m.in. niecodzienne widoki będzie można zobaczyć podczas piątkowego spotkania w Archiwum Narodowym w Krakowie. O dawnych możliwościach zażywania kąpieli pod Wawelem opowie Konrad Myślik. Wstęp wolny.

    18-10-2018 13:28
  • Tramwajem przez Rynek Główny. O dawnej komunikacji w Krakowie [ZDJĘCIA ARCHIWALNE]

    Mieliśmy tramwaj na Rynku Głównym, tory na ul. Floriańskiej, przystanek przy pomniku Adama Mickiewicza. Planowaliśmy nowe linie, odpowiadające planom rozwoju Krakowa. Liczne, ilustrujące to materiały - fotografie, mapy, broszury - przechowuje Archiwum Narodowe w Krakowie. Zapraszamy do obejrzenia galerii.

    12-10-2018 10:31
  • Park Jordana i park Bednarskiego w 1913 roku. Zobacz film

    Jak wyglądały krakowskie parki ponad sto lat temu? Pokazuje to opublikowany w internecie, archiwalny film.

    11-10-2018 11:56
  • Kraków na starych widokówkach. Sto lat temu otwarto Smoczą Jamę

    "Dziś o godzinie 10 rano nastąpi otwarcie Smoczej Jamy i dopuszczenie publiczności do jej zwiedzania. Przez z górą 30 lat zamknięta grota wawelska przemówi dziś znowu prastarą legendą, sięgającą kolebki dziejów ojczystych i uniesie skołataną myśl człowieczą w ów czas zamierzchły tworzenia się pierwszych mitów ludzkości" - pisał z emfazą w numerze z 4 sierpnia 1918 roku reporter "Ilustrowanego Kuriera Codziennego".

    24-08-2018 08:30
  • Grób legendarnego skrzypka z Floriańskiej do likwidacji. Chyba że ktoś wykupi miejsce

    Był legendą krakowskiej muzyki ulicznej. Latami przesiadywał na ul. Floriańskiej i grał. Dziś grób Stefana Dymitera w Kowarach na Dolnym Śląsku może zostać zlikwidowany - bo nie ma nikogo, kto wykupiłby miejsce na cmentarzu.

    25-06-2018 08:00
  • Od osady do metropolii. Jak się zmieniał i rozrastał Kraków

    Dlaczego nasze miasto wygląda dziś, czyli w drugiej dekadzie XXI wieku, tak jak wygląda? Jak kształtowało się w ciągu stuleci? Co wpływało na jego rozwój? Jakie były wzloty i upadki? Na te i inne pytania spróbujemy odpowiedzieć w kolejnych tekstach. Dziś piszemy o Krakowie od jego początków do 1989 roku.

    15-06-2018 07:00
  • My w Krakowie od dawna byliśmy wielokulturowi

    Dla naszych przodków było oczywiste, że Kraków jest zlepkiem różnych kultur, religii, mniejszości etnicznych. To miasto zawsze brzmiało niczym koncert na wiele instrumentów. Tygiel kulturowy. Rozmowa z Michałem Niezabitowskim, dyrektorem Muzeum Historycznego Miasta Krakowa.

    25-05-2018 06:30
  • Kraków na starych widokówkach. Klasztor Dominikanek na Gródku

    Wbrew podpisowi, na widokówce nieznanego wydawnictwa z 1908 r. oglądamy bez wątpienia kościół sióstr dominikanek, a nie jak głosi podpis "karmelitanek". Tego rodzaju błędy w opisach widokówek sprzed stu i więcej lat zdarzały się, choć na szczęście dość rzadko.

    11-05-2018 10:00
  • Kraków na starych widokówkach. Koszary Arcyksięcia Rudolfa

    Rosnąca wojskowa obsada miasta sprawiła, że już wkrótce ciasne okazały się koszary urządzone na Wawelu, a także ukończone w 1862 roku koszary im. Franciszka Józefa I przy ul. Rajskiej. W sytuacji kiedy stacjonujący w mieście garnizon osiągnął liczbę 5 tysięcy żołnierzy, niezbędna okazała się budowa nowego wszechstronnego kompleksu obiektów wojskowych.

    16-03-2018 10:30
  • Kraków na starych widokówkach. Ulica Bracka i zima stulecia

    Wśród śródmiejskich ulic Krakowa, Bracka jest jedną z tych najstarszych. Jej nieregularny półkolisty przebieg był efektem swoistego kompromisu pomiędzy jeszcze przedlokacyjnym układem komunikacyjnym i próbą dostosowania tegoż do założeń urbanistycznych w ramach Wielkiej Lokacji miasta z 1257 r.

    09-02-2018 09:30
  • Kraków na starych widokówkach. Mały Rynek - od targu do salonu

    Wiadomo, że w miejscu Małego Rynku zapewne jeszcze przed lokacją Krakowa działał plac targowy. Handlową funkcję tego miejsca dokumentują nazwy, jakie na przestrzeni wieków pojawiają się w miejskich kronikach: wendeta, forum antiqarium czy wreszcie bezceremonialnie - tandeta czy tandetha.

    15-12-2017 12:00
  • Pożar w krakowskim magistracie, forcie Św. Benedykta, przy Rynku [ZDJĘCIA ARCHIWALNE]

    - Sala Rady miasta przedstawiała jedno wielkie morze płomieni i siła pożaru była tak wielką, że kamienne okiennice wypadały formalnie z okien. Całe wspaniałe wewnętrzne urządzenie sali spłonęło doszczętnie, oraz urządzenie pokoju przed salą zniknęło bez śladu - pisał dziennikarz Ilustrowanego Kuryera Codziennego, barwnie relacjonujący w maju 1926 wielki pożar krakowskiego magistratu i akcję ratowniczą. Ogień trawił w przeszłości także inne budynki Krakowa, np. fort Św. Benedykta, fabrykę skór przy ul. Przemysłowej; piwnicę przy Rynku Głównym, kamienicę przy ul. Mostowej, magazyny kolejowe. Dokumentują to zdjęcia z Narodowego Archiwum Cyfrowego - widać na nich nie tylko dramatyczną walkę strażaków, ale i tłumy ciekawskich, które otaczały kordonem okolice pożaru.

    14-12-2017 14:00
  • Kraków pod austriackim panowaniem. Wojsko na Wawelu, na ulicach i na kursach [ZDJĘCIA ARCHIWALNE]

    Wojskowa wartownia tuż obok Katedry Wawelskiej, żołnierze c.k. armii na ulicach i placach Krakowa, dawne lotnisko w Rakowicach i wojskowe - takie m.in. widoki możemy zobaczyć na fotografiach, przechowywanych w Archiwum Narodowym w Krakowie. Są tu i mniej znane zdjęcia, dokumentujące pracę szkół dla żołnierzy okaleczonych na froncie I wojny, którzy na licznych kursach uczyli się tu nowego fachu: rzemiosła lub pracy na roli.

    23-11-2017 13:50
  • Kraków na starych widokówkach. Małe seminarium i szpital

    Naczelnym posłannictwem księży misjonarzy, sprowadzonych do Krakowa przez biskupa Jana Małachowskiego, było kształcenie kleryków. Zgodnie z tą ideą księża prowadzili od 1682 roku seminarium diecezjalne na zamku wawelskim. Dokładnie pół wieku później (1732) misjonarze otwarli własne Seminarium Internum na Stradomiu, gdzie w sąsiedztwie trwała od kilku lat budowa nowego kościoła i klasztoru.

    17-11-2017 11:05
  • Jak powstawał wiadukt na ul. Grzegórzeckiej

    Nasyp prowadzony od dworca w kierunku wschodnim wypiętrzał się stopniowo, również za sprawą konfiguracji terenu, naturalnie opadającego ku Wiśle - tak powstawał wiadukt na ul. Grzegórzeckiej.

    14-07-2017 10:00
  • Strażnicy dziedzictwa. 120 lat Towarzystwa Miłośników Historii i Zabytków Krakowa

    "Pragniemy, aby ta niewyczerpana skarbnica pamiątek, jaką jest Kraków, była coraz lepiej poznawaną i ocenianą przez krakowskie społeczeństwo, które jest jego spadkobiercą i stróżem" - mówił dr Stanisław Krzyżanowski, inicjator powołania Towarzystwa Miłośników Historii i Zabytków Krakowa.

    01-07-2017 16:00
  • Prof. Purchla: Nasza odpowiedzialność za miasto i jego dziedzictwo

    120 lat TMHiZK. 6 stycznia 1897 roku w sali posiedzeń Rady Miejskiej w krakowskim Magistracie odbyło się pierwsze Walne Zgromadzenie Towarzystwa Miłośników Historii i Zabytków Krakowa i został przyjęty jego statut.

    01-07-2017 15:30
  • Kraków na starych widokówkach. O morskim brzegu pod norbertankami

    W miejscu, gdzie od ponad ośmiu stuleci stoi klasztor Norbertanek, szumiało kiedyś najprawdziwsze morze. Mowa oczywiście o czasach bardzo odległych, o epoce jurajskiej.

    23-06-2017 12:15
  • Z Archiwum: Jak i gdzie powstawała Nowa Huta [ZDJĘCIA I SZKICE]

    Jak wyglądały tereny obecnej Nowej Huty, zanim zaczęto tu budować osiedla? I jak miało wyglądać nowe miasto według projektantów? Zobacz zdjęcia i konkursowe projekty, prezentowane podczas spotkania w Archiwum Narodowym w Krakowie. Następne spotkanie, podczas którego będzie można poznać kolejne ciekawe dokumenty ze zbiorów ANK, już 2 czerwca. Tym Konrad Myślik opowie o panoramach i widokach Krakowa. Miejsce i godzina ta sama (ul. Sienna 16, godz. 17.30). Wstęp wolny.

    01-06-2017 12:30
  • Plany na Wawel. Szkic i mapy z Archiwum Narodowego w Krakowie

    Romantyczna wizja Wawelu autorstwa włoskiego architekta; austriackie plany zamku, będące przygotowaniem do przebudowy na garnizon - zobacz ciekawe dokumenty z Archiwum Narodowego w Krakowie, prezentowane podczas piątkowego spotkania w ANK (z objaśnieniami prowadzącego - Konrada Myślika). Kolejne spotkanie 26 maja o godz. 17.30 - tematem będzie Miasto Nowa Huta. Wstęp wolny.

    26-05-2017 14:12
  • Zobacz, jak wyglądało Miasto Nowa Huta na szkicach projektantów

    Jak planowane Miasto Nowa Huta wyobrażali sobie architekci? Jakie projekty zaprezentowali komisji konkursowej? Opowie o tym, (i pokaże) Konrad Myślik podczas piątkowego spotkania w Archiwum Narodowym w Krakowie (ul. Siennej 16). Początek o godz. 17.30. Wstęp wolny.

    25-05-2017 15:50
  • Imponujący Pałac Prasy - tu, gdzie IKC-a wydawali [ZDJĘCIA ARCHIWALNE]

    - Ideałem naszym jest, aby każdy człowiek w Polsce umiejący czytać, mógł mieć w ręce wydawnictwo Ilustrowanego Kurjera Codziennego - deklarowała redakcja w marcu 1927. Właśnie wtedy założony przez Mariana Dąbrowskiego koncern IKC przeprowadził się do swojej nowej siedziby - Pałacu Prasy, okazałego budynku u zbiegu Wielopola i Starowiślnej w Krakowie (pierwotnie domu towarowego). Sprowadzono tu nowoczesne maszyny drukarskie, urządzono specjalistyczne pracownie pozwalające na obróbkę materiałów graficznych. Swój cel - zdominowanie rynku prasy - koncern realizował konsekwentnie do 1939 roku. Jak wyglądała w tamtych latach jego imponująca siedziba - pokazują zdjęcia z Archiwum Narodowego w Krakowie i Narodowego Archiwum Cyfrowego.

    07-12-2016 11:04
  • Ulice, place i dachy Krakowa [ZDJĘCIA ARCHIWALNE]

    Spacer po dawnym Krakowie - zobacz miejskie rogatki (punkty poboru opłat przy wjeździe do miasta), place i ulice, widoki z góry i z oddali. Zdjęcia pochodzą ze zbiorów Archiwum Narodowego w Krakowie (www.ank.gov.pl).

    03-11-2016 18:08
  • Krakowska rzeka Rudawa, krakowska Wisła [ZDJĘCIA ARCHIWALNE]

    Brzegi bez wałów, rozlewiska na Błoniach, woda płynąca tuż obok budynków w centrum miasta - takie dawne widoki Rudawy i Wisły można zobaczyć na poniższych zdjęciach z Archiwum Narodowego w Krakowie. A w piątek podczas kolejnego spotkania w siedzibie ANK (ul. Sienna 16) będzie można posłuchać opowieści o wznoszonych na krakowskich rzekach mostach. Początek o godz. 17.30. Wstęp wolny.

    14-10-2016 08:35
  • Historia mało znana. Jeńcy wojenni w okupowanym Krakowie

    Francuscy, holenderscy, belgijscy, sowieccy żołnierze trafili w czasie II wojny do obozów jenieckich, założonych przez Niemców w Krakowie. Tę mało znaną historię przypomina wystawa w Fabryce Schindlera. Zobaczymy na niej m.in. zdjęcia, listy, rysunki, obozowe gazety i nietypowe pamiątki.

    13-10-2016 09:00
  • Jeńcy w okupowanym Krakowie [ZDJĘCIA ARCHIWALNE]

    Francuscy, holenderscy, belgijscy, sowieccy, a także polscy żołnierze trafili w czasie II wojny do obozów jenieckich, założonych przez Niemców w Krakowie. Mało znaną historię tych miejsc przybliża wystawa w muzeum historycznym - Fabryce Schindlera. Znalazły się na niej dokumenty, pamiątki, zdjęcia pokazujące, jak wyglądało obozowe życie jeńców różnych nacji.

    12-10-2016 14:05
  • Jak rozrastał się Kraków? Zobacz i posłuchaj w Archiwum

    O rozmiarach Krakowa w ostatnich stu pięćdziesięciu latach, o jego granicach, funkcjach tych granic i postępie zabudowy wewnątrz terenów miejskich opowie Konrad Myślik podczas piątkowego spotkania w Archiwum Narodowym w Krakowie. Początek o godzinie 17.30. Wstęp wolny.

    29-09-2016 15:43