dawny Kraków

  • Dawne krakowskie zakłady fotograficzne. Gdzie były, kto je prowadził, jak wyglądały?

    Do kogo należało atelier Adela, Helios, Foto Studio, Janina? Kto, nim został fotografem, był lampiarzem gazowni miejskiej? Tego m.in. dowiemy się na wystawie Archiwum Narodowego w Krakowie, "Za obiektywem. Krakowskie zakłady fotograficzne pierwszej połowy XX wieku".

    07-10-2021 08:10
  • 75. rocznica akcji partyzanckiej w Krakowie - rozbicia więzienia św. Michała

    To była jedna z najbardziej spektakularnych akcji konspiracyjnych w powojennej Polsce. W środę upamiętniono rozbicie więzienia św. Michała i uwolnienie więźniów, mające miejsce 75 lat temu w Krakowie.

    18-08-2021 17:18
  • Poznaj swoje miasto. Kursy dla młodych miłośników Krakowa

    Towarzystwo Miłośników Historii i Zabytków Krakowa oraz Muzeum Krakowa rozpoczynają nową edycję bezpłatnych zajęć o tematyce historycznej. Adresowane są one do dzieci i młodzieży, chcących lepiej poznać Kraków.

    18-08-2021 16:24
  • Zapomniany niemiecki obóz pracy w nowohuckiej Mogile. Nikt nie pytał, nikt nie mówił

    Nie mogę mieszkać w miejscu, które wisi w powietrzu. Któremu ktoś powiedział: od teraz jesteś, wcześniej cię nie było.

    23-07-2021 06:00
  • Obywatelu, pomóż odtworzyć neon nowohuckiej Stylowej!

    Najsłynniejsza nowohucka restauracja (działająca do dziś) - Stylowa - znów będzie miała swój neon. Zarząd Budynków Komunalnych chce odtworzyć świetlny napis.

    22-04-2021 15:49
  • W wiejskiej chacie i przy szpitalnym łóżku. Jak się spisywaliśmy w 1931 roku [ZDJĘCIA]

    Na wsiach i w miastach, w prezydenckim pałacu, w szpitalach i wśród bezdomnych - wszędzie tam przeprowadzano Powszechny Spis Ludności, wyznaczony na 9 grudnia 1931 roku.

    19-04-2021 06:40
  • Kraków uczci swoją przekupkę. Będzie konkurs na rzeźbę

    Wszyscy wiemy, jak ważna jest dla tożsamości miasta. Każdy coś u niej kupował, spotykał ją. Ale czy wiemy, jak wyglądała? Muzeum Krakowa ogłasza konkurs na projekt rzeźby krakowskiej przekupki.

    13-02-2021 12:07
  • Niegdysiejsze śniegi. Miasta w zaspach, zakopane auta, drogi i pociągi [ZDJĘCIA]

    Łopaty, konie, ciągniki z pługami, a nawet czołgi - taki arsenał służył w przeszłości do walki ze śnieżnym żywiołem. Z ich pomocą odśnieżano ulice Krakowa i innych miast, drogę do Zakopanego, a także wykopywano z potężnych zasp pociągi.

    09-02-2021 15:46
  • Róża Aleksandrowicz. Muza malarzy krakowskich

    W swej najnowszej książce prof. Aleksander Skotnicki pisze o Róży Aleksandrowicz, wyjątkowej kobiecie, przedwojennej bizneswoman, muzie krakowskich malarzy.

    18-12-2020 06:30
  • Nowe życie stadionu Korony. To najpiękniej położony obiekt sportowy w Krakowie

    Historia najpiękniej położonego obiektu sportowego w Krakowie to długie lata problemów finansowych i pracy w czynie społecznym. Czy czeka go lepsza przyszłość? Być może pomoże budżet obywatelski.

    02-10-2020 06:30
  • By młodzież nam nie zdziczała. Dawne egzaminy i szkolne występki

    Wałęsanie się po dworcach, nonszalancki strój, gra w karty - jakie jeszcze uczniowskie przewinienia piętnowano ponad sto lat temu?

    26-06-2020 09:01
  • Szkolne dzienniki z wykreślonymi nazwiskami żydowskich uczniów. Jedyne świadectwo ich istnienia

    Od góry: Markowitz Józef. Data i miejsce urodzenia: 9 października, 1929 rok, Kraków. Imiona rodziców: Jakub i Ida. Wyznanie: mojżeszowe. Niżej pole na oceny: puste, przekreślone czerwoną kreską.

    24-01-2020 06:15
  • Jak dawni pacjenci szpitala w Kobierzynie z szopką kolędowali

    Z drewna i papieru powstała ponaddwumetrowa budowla łudząco podobna do tej pierwszej krakowskiej szopki Michała Ezenekiera. Obnosiło ją po kobierzyńskim zakładzie czterech pacjentów przebranych za rzymskich legionistów.

    24-12-2019 07:00
  • Nowohuckie historie. "Gruźliczanka" i "bzykana z sokiem" z saturatora

    Do budki na Kazimierzowskim przychodzili nieraz z fałszywymi pieniędzmi. Nabrali towaru i chcieli płacić. A z pieniędzy farba schodziła. Przecinali też węże, którymi woda szła. Teraz młodzi przychodzą i mówią: "Pani Helenko, jakby ktoś pani chciał krzywdę zrobić, to niech pani mówi"

    25-10-2019 08:00
  • Książka Historyczna Roku. Głosuj na "Szlak Kadrówek"

    Do końca października trwa głosowanie w konkursie na Książkę Historyczną Roku. Wśród nominowanych jest publikacja "Na szlaku Kadrówek 1981-1989" krakowskiego duetu pisarzy historycznych Macieja Gawlikowskiego i Mirosława Lewandowskiego.

    19-10-2019 08:32
  • Jak mieszkańcy Bieżanowa walczyli o niepodległość

    W piątek, 18 października w Centrum Kultury Podgórza - Dwór Czeczów (Stary Bieżanów) odbędzie się spotkanie promocyjne książki Tomasza Wrońskiego "Udział mieszkańców Bieżanowa w walce o niepodległość Polski (1914-1920)". To publikacja wydana przez Archiwum Narodowe w Krakowie.

    15-10-2019 16:03
  • Muzeum Krakowa. Od dominacji przeszłości do dominacji przyszłości

    Muzeum Krakowa przechodzi rewolucję. Ma nie tylko nową nazwę, 18 oddziałów, ale też nową filozofię działania. We wrześniu zaprasza na kolejne wystawy i konsultacje społeczne ws. Miejsca Pamięci w Płaszowie.

    30-08-2019 09:30
  • Krakowska walka z alkoholizmem. Od zbierania do zapobiegania

    Profesor Fryderyk Hechell, wybitny uczony i zwolennik trzeźwości, autor dzieła "O pijaństwie i jego szkodliwych skutkach i o środkach zaradczych onemuż", postulował w roku 1844: "pijacy na ulicach leżący znalezieni, lub niespokojnie zachowujący się byli zbierani i cieleśnie lub pieniężną karą podług stanu i przewinienia karani".

    28-06-2019 09:00
  • Miejskie muzea - opowieść, w której sami się odnajdujemy

    - W latach 90. pojawiło się pojęcie "małych ojczyzn" i już wtedy padło pytanie, czy nie ma sprzeczności w budowie małych ojczyzn, czy nie osłabią one tej jednej - wielkiej ojczyzny. Otóż wedle mnie nie. Rozmowa z Michałem Niezabitowskim, dyrektorem Muzeum Krakowa.

    17-06-2019 07:00
  • Z Gruzji do Krakowa. Pamięć o pułkowniku Jerzym Turaszwilim

    Rok temu skwer przy zbiegu ul. Zwierzynieckiej i Tarłowskiej otrzymał imię pułkownika Jerzego Turaszwilego, mało znanego gruzińsko-polskiego bohatera. Teraz powstał o nim dokumentalny film "Z Gruzji do Krakowa".

    25-05-2019 07:00
  • Polsko-izraelskie porozumienie o prezentowaniu dziedzictwa Krakowa

    Wspólnie prezentowanie dziedzictwa Krakowa rozsianym po całym świecie krakowianom, ich potomkom i wszystkim zainteresowanym - to przesłanie listu intencyjnego, podpisanego we wtorek przez Związek Krakowian w Izraelu i Towarzystwo Miłośników Historii i Zabytków Krakowa.

    21-05-2019 16:53
  • Kraków i Małopolska 1989-2019. Co się tu zmieniło? Czekamy na Wasze zdjęcia

    Jak wyglądał Kraków i region trzydzieści lat temu? Co powstało od 1989 roku, a czego już nie zobaczymy? Najlepiej widać to na starych fotografiach. Może macie takie zdjęcia w domowych archiwach? Poszukajcie, pochwalcie się, przyślijcie.

    03-04-2019 18:03
  • Prof. Jerzy Wyrozumski: Wszystkie reformy Kazimierza Odnowiciela

    Czy istniał Bolesław Zapomniany? I ile Polska zawdzięcza Kazimierzowi Odnowicielowi? - zapis rozmowy z prof. Jerzym Wyrozumskim w wydanej właśnie książce "Władcy Polski. Historia na nowo opowiedziana".

    30-11-2018 07:32
  • Tłumy przy grobie rabina Remu, prośby i modlitwy [ZDJĘCIA ARCHIWALNE]

    Stary cmentarz wypełnia się modlitwami i płaczem, pobożni Żydzi gromadzą się tłumnie przy grobie rabina, wypisują na karteczkach prośby i wtykają je w szczeliny grobowca. Przed cmentarzem po datki wyciągają ręce żebracy - tak w maju 1931 roku reporter pisma "Światowid" opisywał obchodzony na krakowskim Kazimierzu "Dzień rabina Remu". Wspomniane przez niego miejsca - cmentarz, grób rabina, synagoga - istnieją do dziś. Za to twarze dawnych mieszkańców dzielnicy pozostały już tylko na archiwalnych fotografiach, takich jak te wykonane przez fotoreportera "Światowida". Popatrzcie na nich - na ludzi młodych i starych, uśmiechniętych i pogrążonych w modlitewnej zadumie.

    31-10-2018 09:00
  • Kto dawniej mógł kąpać się w Wiśle? Zobacz, posłuchaj

    Łazienki na Wiśle pod Wawelem - takie m.in. niecodzienne widoki będzie można zobaczyć podczas piątkowego spotkania w Archiwum Narodowym w Krakowie. O dawnych możliwościach zażywania kąpieli pod Wawelem opowie Konrad Myślik. Wstęp wolny.

    18-10-2018 13:28
  • Tramwajem przez Rynek Główny. O dawnej komunikacji w Krakowie [ZDJĘCIA ARCHIWALNE]

    Mieliśmy tramwaj na Rynku Głównym, tory na ul. Floriańskiej, przystanek przy pomniku Adama Mickiewicza. Planowaliśmy nowe linie, odpowiadające planom rozwoju Krakowa. Liczne, ilustrujące to materiały - fotografie, mapy, broszury - przechowuje Archiwum Narodowe w Krakowie. Zapraszamy do obejrzenia galerii.

    12-10-2018 10:31
  • Park Jordana i park Bednarskiego w 1913 roku. Zobacz film

    Jak wyglądały krakowskie parki ponad sto lat temu? Pokazuje to opublikowany w internecie, archiwalny film.

    11-10-2018 11:56
  • Kraków na starych widokówkach. Sto lat temu otwarto Smoczą Jamę

    "Dziś o godzinie 10 rano nastąpi otwarcie Smoczej Jamy i dopuszczenie publiczności do jej zwiedzania. Przez z górą 30 lat zamknięta grota wawelska przemówi dziś znowu prastarą legendą, sięgającą kolebki dziejów ojczystych i uniesie skołataną myśl człowieczą w ów czas zamierzchły tworzenia się pierwszych mitów ludzkości" - pisał z emfazą w numerze z 4 sierpnia 1918 roku reporter "Ilustrowanego Kuriera Codziennego".

    24-08-2018 08:30
  • Grób legendarnego skrzypka z Floriańskiej do likwidacji. Chyba że ktoś wykupi miejsce

    Był legendą krakowskiej muzyki ulicznej. Latami przesiadywał na ul. Floriańskiej i grał. Dziś grób Stefana Dymitera w Kowarach na Dolnym Śląsku może zostać zlikwidowany - bo nie ma nikogo, kto wykupiłby miejsce na cmentarzu.

    25-06-2018 08:00
  • Od osady do metropolii. Jak się zmieniał i rozrastał Kraków

    Dlaczego nasze miasto wygląda dziś, czyli w drugiej dekadzie XXI wieku, tak jak wygląda? Jak kształtowało się w ciągu stuleci? Co wpływało na jego rozwój? Jakie były wzloty i upadki? Na te i inne pytania spróbujemy odpowiedzieć w kolejnych tekstach. Dziś piszemy o Krakowie od jego początków do 1989 roku.

    15-06-2018 07:00
  • My w Krakowie od dawna byliśmy wielokulturowi

    Dla naszych przodków było oczywiste, że Kraków jest zlepkiem różnych kultur, religii, mniejszości etnicznych. To miasto zawsze brzmiało niczym koncert na wiele instrumentów. Tygiel kulturowy. Rozmowa z Michałem Niezabitowskim, dyrektorem Muzeum Historycznego Miasta Krakowa.

    25-05-2018 06:30
  • Kraków na starych widokówkach. Klasztor Dominikanek na Gródku

    Wbrew podpisowi, na widokówce nieznanego wydawnictwa z 1908 r. oglądamy bez wątpienia kościół sióstr dominikanek, a nie jak głosi podpis "karmelitanek". Tego rodzaju błędy w opisach widokówek sprzed stu i więcej lat zdarzały się, choć na szczęście dość rzadko.

    11-05-2018 10:00
  • Kraków na starych widokówkach. Koszary Arcyksięcia Rudolfa

    Rosnąca wojskowa obsada miasta sprawiła, że już wkrótce ciasne okazały się koszary urządzone na Wawelu, a także ukończone w 1862 roku koszary im. Franciszka Józefa I przy ul. Rajskiej. W sytuacji kiedy stacjonujący w mieście garnizon osiągnął liczbę 5 tysięcy żołnierzy, niezbędna okazała się budowa nowego wszechstronnego kompleksu obiektów wojskowych.

    16-03-2018 10:30
  • Kraków na starych widokówkach. Ulica Bracka i zima stulecia

    Wśród śródmiejskich ulic Krakowa, Bracka jest jedną z tych najstarszych. Jej nieregularny półkolisty przebieg był efektem swoistego kompromisu pomiędzy jeszcze przedlokacyjnym układem komunikacyjnym i próbą dostosowania tegoż do założeń urbanistycznych w ramach Wielkiej Lokacji miasta z 1257 r.

    09-02-2018 09:30
  • Kraków na starych widokówkach. Mały Rynek - od targu do salonu

    Wiadomo, że w miejscu Małego Rynku zapewne jeszcze przed lokacją Krakowa działał plac targowy. Handlową funkcję tego miejsca dokumentują nazwy, jakie na przestrzeni wieków pojawiają się w miejskich kronikach: wendeta, forum antiqarium czy wreszcie bezceremonialnie - tandeta czy tandetha.

    15-12-2017 12:00
  • Pożar w krakowskim magistracie, forcie Św. Benedykta, przy Rynku [ZDJĘCIA ARCHIWALNE]

    - Sala Rady miasta przedstawiała jedno wielkie morze płomieni i siła pożaru była tak wielką, że kamienne okiennice wypadały formalnie z okien. Całe wspaniałe wewnętrzne urządzenie sali spłonęło doszczętnie, oraz urządzenie pokoju przed salą zniknęło bez śladu - pisał dziennikarz Ilustrowanego Kuryera Codziennego, barwnie relacjonujący w maju 1926 wielki pożar krakowskiego magistratu i akcję ratowniczą. Ogień trawił w przeszłości także inne budynki Krakowa, np. fort Św. Benedykta, fabrykę skór przy ul. Przemysłowej; piwnicę przy Rynku Głównym, kamienicę przy ul. Mostowej, magazyny kolejowe. Dokumentują to zdjęcia z Narodowego Archiwum Cyfrowego - widać na nich nie tylko dramatyczną walkę strażaków, ale i tłumy ciekawskich, które otaczały kordonem okolice pożaru.

    14-12-2017 14:00
  • Kraków pod austriackim panowaniem. Wojsko na Wawelu, na ulicach i na kursach [ZDJĘCIA ARCHIWALNE]

    Wojskowa wartownia tuż obok Katedry Wawelskiej, żołnierze c.k. armii na ulicach i placach Krakowa, dawne lotnisko w Rakowicach i wojskowe - takie m.in. widoki możemy zobaczyć na fotografiach, przechowywanych w Archiwum Narodowym w Krakowie. Są tu i mniej znane zdjęcia, dokumentujące pracę szkół dla żołnierzy okaleczonych na froncie I wojny, którzy na licznych kursach uczyli się tu nowego fachu: rzemiosła lub pracy na roli.

    23-11-2017 13:50
  • Kraków na starych widokówkach. Małe seminarium i szpital

    Naczelnym posłannictwem księży misjonarzy, sprowadzonych do Krakowa przez biskupa Jana Małachowskiego, było kształcenie kleryków. Zgodnie z tą ideą księża prowadzili od 1682 roku seminarium diecezjalne na zamku wawelskim. Dokładnie pół wieku później (1732) misjonarze otwarli własne Seminarium Internum na Stradomiu, gdzie w sąsiedztwie trwała od kilku lat budowa nowego kościoła i klasztoru.

    17-11-2017 11:05
  • Jak powstawał wiadukt na ul. Grzegórzeckiej

    Nasyp prowadzony od dworca w kierunku wschodnim wypiętrzał się stopniowo, również za sprawą konfiguracji terenu, naturalnie opadającego ku Wiśle - tak powstawał wiadukt na ul. Grzegórzeckiej.

    14-07-2017 10:00
  • Strażnicy dziedzictwa. 120 lat Towarzystwa Miłośników Historii i Zabytków Krakowa

    "Pragniemy, aby ta niewyczerpana skarbnica pamiątek, jaką jest Kraków, była coraz lepiej poznawaną i ocenianą przez krakowskie społeczeństwo, które jest jego spadkobiercą i stróżem" - mówił dr Stanisław Krzyżanowski, inicjator powołania Towarzystwa Miłośników Historii i Zabytków Krakowa.

    01-07-2017 16:00